Storingsvrij | Systeemstatus-Register
De Autoriteit voor Zakelijke Integriteit en Transactietoezicht
Zoeken
Home / Faillissement aanvragen

Faillissement aanvragen van een zakelijke debiteur: eisen, procedure en alternatieven

Een faillissementsaanvraag is een zwaar middel om een onbetaalde vordering te innen. Lees aan welke eisen u moet voldoen, hoe de procedure stap voor stap verloopt en wanneer een ander middel beter past.

Als schuldeiser kunt u het faillissement aanvragen van een zakelijke debiteur die zijn schulden niet meer betaalt. De rechtbank beoordeelt dan of de debiteur heeft opgehouden te betalen en of uw vordering bestaat. Wordt het faillissement uitgesproken, dan neemt een curator het beheer over het vermogen van de debiteur over en worden de schuldeisers uit de opbrengst betaald, voor zover die toereikend is.

Op deze pagina leest u aan welke drie eisen een aanvraag moet voldoen, hoe de procedure verloopt, wat er na de uitspraak gebeurt en welke risico’s eraan verbonden zijn. Ook zetten we de alternatieven op een rij, zoals beslag en een dagvaarding.

Faillissement aanvragen met een steunvordering
Wie een faillissement wil aanvragen, heeft naast de eigen vordering een steunvordering van een andere schuldeiser nodig.

Wanneer kunt u een faillissement aanvragen?

Volgens artikel 1 van de Faillissementswet wordt een schuldenaar die in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen, failliet verklaard op eigen aangifte of op verzoek van een of meer schuldeisers. Artikel 6 bepaalt dat de rechtbank het faillissement uitspreekt als dat summierlijk blijkt: kort en zonder uitgebreid bewijsonderzoek.

Faillissement aanvragen is geen gewone incassoprocedure. U vraagt de rechter niet om de debiteur te veroordelen tot betaling aan u, maar om het hele vermogen van de debiteur onder beheer van een curator te plaatsen ten behoeve van alle schuldeisers. Dat heeft gevolgen voor u en voor de andere schuldeisers.

In de praktijk overwegen schuldeisers om faillissement aan te vragen als:

  • een vordering onbetwist en opeisbaar is, maar de debiteur niet reageert op aanmaningen en een ingebrekestelling;
  • er aanwijzingen zijn dat ook andere schuldeisers niet worden betaald;
  • het risico bestaat dat vermogen verdwijnt terwijl u op een vonnis wacht.

Faillissement aanvragen kan ook bij een debiteur die een eenmanszaak of vof is. Dan wordt de ondernemer zelf, of worden de vennoten, persoonlijk failliet verklaard, met gevolgen voor hun privévermogen. Bij een bv of nv gaat het alleen om de rechtspersoon; de bestuurders blijven buiten het faillissement, tenzij zij persoonlijk aansprakelijk zijn.

De 3 eisen om faillissement aan te vragen

EisWat houdt het in?
1. Een opeisbare vorderingDe vordering van de aanvrager is opeisbaar: de betaaltermijn is verstreken. Een vonnis is niet nodig, maar de vordering mag niet serieus betwist zijn.
2. Meerdere schuldeisersEr zijn ten minste twee schuldeisers. Naast uw eigen vordering is dus een steunvordering van een andere schuldeiser nodig. Die hoeft niet opeisbaar te zijn.
3. Opgehouden te betalenUit de feiten blijkt dat de debiteur in het algemeen zijn schulden niet meer betaalt, en niet alleen uw factuur.

De derde eis wordt in de praktijk vaak aangenomen als er een opeisbare vordering en een steunvordering zijn die beide onbetaald blijven. Toch beoordeelt de rechter de situatie als geheel. Een debiteur die aantoont dat hij zijn overige schulden wel betaalt en alleen met u een geschil heeft, wordt in de regel niet failliet verklaard.

Is de vordering betwist, bijvoorbeeld omdat de debiteur klaagt over de kwaliteit van de levering, dan is faillissement aanvragen meestal niet de juiste weg. De rechter beslist in deze procedure niet over het geschil zelf. Dan is een dagvaarding de aangewezen route.

De steunvordering: zo vindt u een tweede schuldeiser

Wie faillissement wil aanvragen, loopt in de praktijk vaak vast op de steunvordering. U weet dat uw klant niet betaalt, maar u weet niet wie zijn andere schuldeisers zijn. Mogelijke bronnen:

  • uw eigen netwerk en collega’s in de branche die aan dezelfde klant leveren;
  • informatie van de debiteur zelf, bijvoorbeeld als hij aangeeft ook andere schuldeisers niet te kunnen betalen;
  • openbare registraties, zoals beslagen of eerdere procedures;
  • de dienst steunvordering zoeken van STZB.

Via steunvordering zoeken brengt STZB deelnemers die een vordering op dezelfde debiteur hebben, met elkaar in contact. Is uw debiteur geregistreerd in de Achterstandendatabank, dan is dat een aanwijzing dat er meer schuldeisers zijn. STZB vraagt zelf geen faillissement aan en geeft geen juridisch advies; de aanvraag loopt via uw advocaat.

De andere schuldeiser hoeft niet mee te doen als aanvrager. Een schriftelijke verklaring dat hij een vordering heeft, met een kopie van de factuur, is in de regel voldoende als bewijs.

Faillissement aanvragen: de procedure stap voor stap

  1. Dossier compleet maken. Verzamel de overeenkomst, facturen, aanmaningen, de ingebrekestelling en de correspondentie waaruit blijkt dat de vordering niet wordt betwist. Voeg de stukken van de steunvordering toe.
  2. Advocaat inschakelen. Een schuldeiser moet het verzoekschrift laten indienen door een advocaat.
  3. Verzoekschrift indienen. De advocaat dient het verzoekschrift in bij de rechtbank van de woonplaats of vestigingsplaats van de debiteur.
  4. Oproeping en zitting. De rechtbank bepaalt een datum voor de behandeling. De debiteur wordt opgeroepen en kan verweer voeren.
  5. Summier onderzoek. De rechter beoordeelt kort of aan de eisen is voldaan. Hij kan de zaak ook kort aanhouden, bijvoorbeeld om partijen de gelegenheid te geven tot een regeling.
  6. Uitspraak. Wijst de rechtbank het verzoek toe, dan spreekt zij het faillissement uit en benoemt zij een curator en een rechter-commissaris.

Voor de indiening betaalt de aanvrager griffierecht. De actuele bedragen vindt u op rechtspraak.nl. Daarnaast komen de kosten van uw advocaat voor uw rekening.

Het komt regelmatig voor dat de debiteur vóór of tijdens de zitting alsnog betaalt of een regeling voorstelt. U kunt de aanvraag dan intrekken. Zorg dat een regeling schriftelijk wordt vastgelegd en dat u de mogelijkheid houdt om opnieuw faillissement aan te vragen als de afspraken niet worden nagekomen.

Faillissement aanvragen: faillissement aanvragen: de procedure stap voor stap
Faillissement aanvragen: de procedure stap voor stap in één oogopslag.

Wat gebeurt er na de faillietverklaring?

Met de uitspraak verliest de debiteur het beheer en de beschikking over zijn vermogen. De curator neemt dat over en de rechter-commissaris houdt toezicht. Het faillissement wordt openbaar gemaakt in het Centraal Insolventieregister.

Voor u als schuldeiser betekent dat:

  • Individuele acties stoppen. U kunt niet meer zelf beslag leggen of executeren; lopende beslagen vervallen in de regel.
  • Vordering indienen. U dient uw vordering in bij de curator, met de onderliggende stukken. De curator plaatst haar op de lijst van voorlopig erkende of betwiste vorderingen.
  • Eigendomsvoorbehoud inroepen. Heeft u onder eigendomsvoorbehoud geleverd, meld dat dan direct bij de curator. De rechter-commissaris kan wel een afkoelingsperiode afkondigen waarin u uw goederen tijdelijk niet kunt ophalen.
  • Verslagen volgen. De curator brengt periodiek openbaar verslag uit over de stand van zaken, de oorzaken van het faillissement en eventuele onregelmatigheden.

Uit de opbrengst worden eerst de boedelschulden betaald, zoals het salaris van de curator. Daarna komen schuldeisers met voorrang, zoals de Belastingdienst, en pas daarna de gewone, concurrente schuldeisers. Gewone handelsvorderingen zijn meestal concurrent. In veel faillissementen blijft voor die groep weinig of niets over.

Risico's van een faillissementsaanvraag

Een faillissement aanvragen kan druk zetten, maar heeft ook nadelen. Weeg die af voordat u de stap zet.

  • Weinig opbrengst. Als concurrente schuldeiser deelt u mee met alle andere gewone schuldeisers, na de boedel en de preferente schuldeisers. U kunt minder terugkrijgen dan bij een regeling.
  • Kosten. Griffierecht en advocaatkosten komen eerst voor uw rekening. Of u die terugziet, hangt af van wat er in de boedel zit.
  • Einde van de klantrelatie. Na een faillissement is de debiteur geen klant meer. Bij een doorstart koopt een nieuwe partij vaak alleen de activa, niet de schulden.
  • Misbruik van recht. Wie faillissement aanvraagt bij een betwiste vordering, puur om druk uit te oefenen, loopt het risico dat de aanvraag wordt afgewezen en in uitzonderlijke gevallen dat hij aansprakelijk wordt gesteld voor schade.
  • Gevolgen voor anderen. Een faillissement raakt ook werknemers, andere leveranciers en klanten van de debiteur.

Laat u daarom vooraf adviseren door een advocaat die bekend is met insolventierecht.

Wie faillissement wil aanvragen als stok achter de deur, moet bereid zijn die stap ook echt te zetten. Een dreigement dat u niet uitvoert, verzwakt uw positie bij volgende onderhandelingen. Kondig de aanvraag daarom alleen aan als het dossier compleet is, de steunvordering rond is en u de kosten heeft afgewogen.

Faillissement aanvragen: risico's van een faillissementsaanvraag
Risico’s van een faillissementsaanvraag in één oogopslag.

Faillissement aanvragen of eerst iets anders?

Voordat u overweegt een faillissement aanvragen te laten indienen, is het goed om uw doel helder te hebben. Wilt u betaald worden, of wilt u dat een onderneming die niet meer kan betalen stopt? Een paar vragen helpen bij de keuze:

  • Is de vordering onbetwist? Bij een serieus geschil wordt een verzoek tot faillissement aanvragen in de regel afgewezen. Een gewone procedure is dan de juiste weg.
  • Heeft u een steunvordering? Zonder tweede schuldeiser lukt faillissement aanvragen niet. Via steunvordering zoeken vindt u andere schuldeisers van dezelfde debiteur.
  • Is er nog iets te halen? Bij een lege boedel levert een faillissement een concurrente schuldeiser weinig op. Beslag op een bankrekening of goederen kan dan effectiever zijn.
  • Wilt u druk zetten? Alleen al het voornemen om een faillissement aanvragen kenbaar te maken, leidt soms tot betaling. Kondig het alleen aan als u het ook echt wilt doen.

Bespreek deze afweging met een advocaat. Die beoordeelt of faillissement aanvragen in uw situatie zinvol is.

Alternatieven voor faillissement aanvragen

Is het doel vooral om uw eigen vordering betaald te krijgen, dan zijn er vaak middelen die beter passen:

MiddelWanneer geschikt?Let op
BetalingsregelingDebiteur wil betalen, maar kan het niet in één keerSchriftelijk vastleggen, met een vervalbeding
DagvaardingVordering wordt betwist of u wilt een vonnisKost tijd; tot € 25.000 bij de kantonrechter
Conservatoir beslagRisico dat vermogen verdwijnt vóór het vonnisVerlof van de voorzieningenrechter nodig; daarna een bodemprocedure
Executoriaal beslagEr is een vonnis en de debiteur betaalt nietUitgevoerd door een gerechtsdeurwaarder
Registratie van de achterstandOnbetwiste, opeisbare vordering die niet wordt betaaldDebiteur krijgt vooraf bericht en een termijn om te betalen of bezwaar te maken

Met een wanbetalermelding laat u een onbetwiste vordering registreren in de Achterstandendatabank. De debiteur ontvangt vooraf een vooraankondiging. Na betaling of een regeling wordt de registratie verwijderd. Voor veel debiteuren is dat een reden om alsnog contact op te nemen.

Lees ook wat u kunt doen in de fase vóór deze middelen op de pagina factuur niet betaald.

Voorbereiding: checklist voor uw advocaat

Een goed voorbereid dossier scheelt tijd en kosten als u een faillissement wilt aanvragen. Zorg dat u het volgende kunt aanleveren:

  • naam, rechtsvorm en KVK-nummer van de debiteur, en het adres van de vestiging;
  • de overeenkomst of orderbevestiging en de toepasselijke algemene voorwaarden;
  • alle openstaande facturen met vervaldatum;
  • herinneringen, aanmaningen en de ingebrekestelling, met verzendbewijs;
  • correspondentie waaruit blijkt dat de debiteur de vordering niet betwist, of juist erkent;
  • een berekening van de hoofdsom, de wettelijke handelsrente en de incassokosten;
  • de gegevens en stukken van de steunvordering.

Ga ook na of uw vordering niet is verjaard; bij oude facturen is dat een punt van aandacht. Zie verjaring van een factuur.

Verweer van de debiteur: waar u rekening mee houdt

De debiteur krijgt de gelegenheid om op de zitting te reageren. Bereid u voor op de meest voorkomende vormen van verweer:

  • De vordering wordt betwist. De debiteur stelt dat de levering gebrekkig was of dat er andere afspraken zijn gemaakt. Is dat verweer serieus en onderbouwd, dan wijst de rechter het verzoek doorgaans af. Correspondentie waarin de debiteur de factuur eerder niet betwistte, is dan waardevol.
  • Er is betaald of verrekend. Zorg dat uw overzicht van openstaande posten actueel is en dat u ontvangen betalingen correct heeft verwerkt.
  • De steunvordering bestaat niet meer. De debiteur heeft de andere schuldeiser inmiddels betaald. Houd daarom contact met die schuldeiser tot de zitting, of zorg voor meer dan één steunvordering.
  • De debiteur betaalt wel. Hij laat zien dat hij zijn overige schulden betaalt en alleen met u een probleem heeft. Dan ontbreekt de toestand van opgehouden te betalen.
  • Een betalingsvoorstel. De debiteur biedt een regeling aan. De rechter kan de zaak aanhouden om dat voorstel een kans te geven.

Uw advocaat bespreekt vooraf met u hoe u op deze punten reageert en welke ruimte u heeft om op de zitting een regeling te accepteren.

Faillissement aanvragen: verweer van de debiteur: waar u rekening mee houdt
Verweer van de debiteur: waar u rekening mee houdt in één oogopslag.

Faillissement aanvragen samen met andere schuldeisers

U kunt het verzoek alleen indienen of samen met andere schuldeisers. Een gezamenlijke aanvraag heeft een aantal voordelen:

  • de kosten van de advocaat kunnen worden gedeeld;
  • het beeld dat de debiteur heeft opgehouden te betalen wordt sterker als meerdere schuldeisers met opeisbare vorderingen optreden;
  • als één schuldeiser alsnog wordt betaald, blijven er andere vorderingen over waarop het verzoek steunt.

Er zijn ook aandachtspunten. Spreek vooraf af wie de advocaat instrueert, hoe de kosten worden verdeeld en wat er gebeurt als de debiteur aan een van de aanvragers een betalingsvoorstel doet. Een schuldeiser die op eigen houtje een regeling treft, kan de positie van de anderen verzwakken.

Andere schuldeisers van dezelfde debiteur vinden is vaak de lastigste stap. Via steunvordering zoeken kunnen deelnemers van STZB contact met elkaar leggen. Of u vervolgens samen faillissement wilt aanvragen of alleen een verklaring over de steunvordering vraagt, bepaalt u zelf met de andere schuldeiser en uw advocaat.

Na het faillissement: de rol van de bestuurder

Een faillissement betekent niet altijd het einde van uw mogelijkheden. Als het faillissement het gevolg is van kennelijk onbehoorlijk bestuur, kan de curator de bestuurders aansprakelijk stellen voor het tekort in de boedel. Een eventuele opbrengst komt ten goede aan alle schuldeisers.

Daarnaast kan een schuldeiser in bepaalde gevallen de bestuurder zelf aanspreken, bijvoorbeeld als die namens de vennootschap verplichtingen aanging terwijl hij wist of had moeten weten dat de vennootschap die niet zou nakomen. Meer hierover leest u bij bestuurdersaansprakelijkheid.

Lees de verslagen van de curator. Daarin staat vaak al of er aanwijzingen zijn voor onregelmatigheden en of de curator onderzoek doet. Meer over het verloop van faillissementen vindt u in de categorie faillissement.

Faillissement aanvragen of niet? Een afwegingskader

Stel uzelf vóór de aanvraag de volgende vragen:

  1. Is mijn vordering onbetwist en opeisbaar, en kan ik dat met stukken aantonen?
  2. Heb ik een steunvordering, of kan ik die vinden?
  3. Betaalt de debiteur ook andere schuldeisers niet?
  4. Wat is mijn doel: betaling van mijn vordering, of een einde aan een onderneming die steeds nieuwe schulden maakt?
  5. Is er vermogen in de onderneming dat bij een faillissement voor schuldeisers beschikbaar komt?
  6. Wat kost de procedure in verhouding tot mijn vordering?

Is het antwoord op de eerste drie vragen ja, en weegt de verwachte opbrengst op tegen de kosten, dan kan faillissement aanvragen een zinvolle stap zijn. Twijfelt u, begin dan met een minder ingrijpend middel en houd faillissement aanvragen als volgende stap achter de hand. Leg in uw dossier vast welke stappen u al heeft gezet en waarom; dat helpt uw advocaat en laat de rechter zien dat u zorgvuldig te werk bent gegaan.

Voorkomen is beter dan genezen. Een kredietcheck vooraf en het volgen van klanten met de Bedrijfsmonitor helpen om te voorkomen dat u in deze situatie terechtkomt.

Veelgestelde vragen

Kan ik als schuldeiser zelf faillissement aanvragen?

Ja, maar het verzoekschrift moet worden ingediend door een advocaat. Alleen een schuldenaar die zijn eigen faillissement aanvraagt, kan dat zonder advocaat.

Hoeveel schuldeisers zijn nodig om faillissement aan te vragen?

Minimaal twee. Naast uw eigen opeisbare vordering is een steunvordering van een andere schuldeiser nodig.

Moet de steunvordering opeisbaar zijn?

Nee. Alleen de vordering van de aanvrager moet opeisbaar zijn. De steunvordering moet wel bestaan.

Heb ik een vonnis nodig om faillissement aan te vragen?

Nee. Een vonnis is niet vereist, maar de vordering mag niet serieus worden betwist.

Bij welke rechtbank vraag ik faillissement aan?

Bij de rechtbank van de woonplaats of vestigingsplaats van de debiteur.

Wat gebeurt er als de debiteur vóór de zitting betaalt?

Dan kunt u de aanvraag intrekken. Leg een eventuele regeling schriftelijk vast.

Krijg ik mijn geld terug na een faillissement?

Dat hangt af van de opbrengst en uw positie. Gewone handelsvorderingen zijn meestal concurrent en worden pas na de boedelschulden en preferente schuldeisers betaald.

Helpt STZB bij een faillissementsaanvraag?

STZB vraagt geen faillissement aan en geeft geen juridisch advies. Via steunvordering zoeken kunt u als deelnemer wel in contact komen met andere schuldeisers van dezelfde debiteur.

Op zoek naar een steunvordering?

Als deelnemer van STZB komt u in contact met andere schuldeisers van dezelfde debiteur en controleert u klanten vooraf op bekende achterstanden.

Aanmelden als deelnemerVraag een gesprek aan

Steunvordering nodig?

Zonder tweede schuldeiser geen faillissement. STZB brengt deelnemers met een vordering op dezelfde debiteur met elkaar in contact.

Of bel: 085 – 303 47 20
Werkdagen 09.00 – 17.00 uur

English »

Blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen via onze jaarlijkse rapportages.