Storingsvrij | Systeemstatus-Register
De Autoriteit voor Zakelijke Integriteit en Transactietoezicht
Zoeken
Home / Leasemaatschappijen

Leasemaatschappijen: grip op kredietrisico, achterstanden en objectfraude

Een leasecontract loopt vaak jaren. In die periode verandert de financiële positie van een lessee, terwijl uw object op de weg of in de werkplaats staat. Lees hoe u lessees accepteert, overkreditering voorkomt en achterstanden in leasetermijnen tijdig signaleert.

Leasemaatschappijen financieren bedrijfsmiddelen die een ondernemer zelf niet in één keer wil of kan betalen: bedrijfswagens, vrachtwagens, machines, IT-apparatuur, heftrucks of medische apparatuur. Het verdienmodel is eenvoudig, het risico niet. U levert het object vooraf en ontvangt uw geld in termijnen over drie, vijf of zeven jaar. Voor leasemaatschappijen geldt daarom: hoe beter de lessee vooraf is beoordeeld, hoe kleiner de kans op verlies. Elke maand dat een lessee niet betaalt, loopt de onbetaalde rente door, verliest het object waarde en wordt de kans op volledig herstel kleiner.

Op deze pagina leest u welke kredietrisico’s typisch zijn voor leasemaatschappijen, hoe u lessees beter beoordeelt, wat u doet bij achterstanden en terugname, hoe u objectfraude herkent en hoe de registers van STZB daarbij helpen.

Kredietrisico en betalingsachterstanden bij leasemaatschappijen
Leasemaatschappijen beoordelen de lessee bij acceptatie en volgen hem tijdens de hele looptijd.

Waarom leasemaatschappijen een eigen kredietrisico hebben

Een leverancier die op rekening levert, loopt meestal risico over één of enkele facturen. Bij lease ligt dat anders. U neemt in één keer het volledige risico op de aanschafwaarde van het object en verdient dat pas over de looptijd terug. Het risico is dus groot aan het begin en neemt maar langzaam af.

Daarbij komt dat het object de belangrijkste zekerheid is, maar die zekerheid is niet stabiel. Een bedrijfswagen verliest in de eerste jaren veel waarde, een machine kan verouderen en specifieke apparatuur is soms lastig te verkopen. Als de restschuld hoger is dan de opbrengst van het object, draagt u het verschil. Voor leasemaatschappijen is kredietbeoordeling daarom geen formaliteit bij de start, maar een doorlopend proces.

  • Lange looptijd: de lessee die vandaag gezond is, kan over twee jaar in de problemen zitten.
  • Waardedaling van het object: de zekerheid krimpt sneller dan de vordering.
  • Fysieke afstand: het object staat bij de klant, niet bij u.
  • Gestapelde financiering: een klant kan bij meerdere partijen tegelijk leasen of lenen.
Leasemaatschappijen: waarom leasemaatschappijen een eigen kredietrisico hebben
Waarom leasemaatschappijen een eigen kredietrisico hebben in één oogopslag.

Financial lease en operational lease: verschillend risico

Niet elk leasecontract draagt hetzelfde risico. Het verschil tussen financial lease en operational lease bepaalt wie het economische risico van het object draagt en hoe groot uw blootstelling is als de lessee stopt met betalen.

KenmerkFinancial leaseOperational lease
Economisch risico objectGrotendeels bij de lesseeGrotendeels bij de leasemaatschappij
Termijnen dekkenVrijwel de hele aanschafwaarde plus renteWaardedaling, rente en vaak onderhoud en verzekering
Einde contractVaak koopoptie of eigendomsovergangObject gaat terug naar de leasemaatschappij
Grootste kredietrisicoWanbetaling met lage restwaarde bij terugnameWanbetaling plus restwaarderisico en schade aan het object

Bij financial lease is de lessee in economische zin vaak de eigenaar, terwijl u juridisch eigenaar blijft tot de laatste termijn of de koopoptie. Bij operational lease draagt u daarnaast het risico dat het object aan het einde minder waard is dan berekend. Voor leasemaatschappijen met beide producten betekent dit dat acceptatiecriteria en monitoring per product kunnen verschillen. De juridische kwalificatie van een contract kan per situatie verschillen; laat uw modelcontracten daarom beoordelen door een jurist.

Acceptatie van lessees: wat leasemaatschappijen vooraf controleren

De meeste verliezen ontstaan bij de acceptatie. Een goede acceptatie kijkt niet alleen naar cijfers, maar ook naar betaalgedrag en bestaande verplichtingen. Een praktische checklist voor de acceptatie van een zakelijke lessee:

  1. Identiteit en inschrijving: controleer het uittreksel van de KVK: inschrijvingsdatum, rechtsvorm, bestuurders, vestigingsadres en recente wijzigingen.
  2. Bevoegdheid: is degene die tekent bevoegd om de onderneming te vertegenwoordigen?
  3. Betaalgedrag: doe een kredietcheck op geregistreerde betalingsachterstanden bij andere schuldeisers.
  4. Bestaande kredieten: raadpleeg de Kredietdatabank om te zien welke zakelijke kredieten al lopen.
  5. Financiële stukken: jaarcijfers, recente tussentijdse cijfers en bij jonge bedrijven een onderbouwde prognose.
  6. Gebruik van het object: past het object bij de activiteiten van de onderneming en wordt het waar het hoort gebruikt?
  7. Aanvullende zekerheid: aanbetaling, hogere eerste termijn, borgtocht van de bestuurder of een kortere looptijd.

Grote leasemaatschappijen werken vaak met een scoremodel; kleinere leasemaatschappijen beoordelen meer handmatig. In beide gevallen hoort extern betaalgedrag erin. Leg bij elke acceptatie vast welke informatie u heeft gezien en waarom u akkoord gaf. Dat helpt bij latere evaluatie van uw acceptatiebeleid en bij een eventueel geschil.

Overkreditering herkennen voordat u tekent

Een van de grootste blinde vlekken voor leasemaatschappijen is de financiering die een klant al elders heeft. Een ondernemer kan in korte tijd bij meerdere leasemaatschappijen en kredietverstrekkers aanvragen indienen. Elke afzonderlijke aanvraag lijkt dan verantwoord, maar samen zijn de maandlasten niet meer op te brengen.

Voor consumenten bestaat al lang een centrale registratie van kredieten. Voor zakelijke kredieten was dat inzicht beperkt. Daarom beheert STZB de Kredietdatabank, ook wel het Zakelijk Kredietregister (ZKR). Deelnemende financiële instellingen registreren daarin zakelijke kredieten, met omvang en duur. De verstrekker zelf blijft anoniem. U ziet dus niet bij wie een klant financiert, maar wel dat er al verplichtingen lopen en hoe groot die zijn.

Rekenvoorbeeld: een transportbedrijf vraagt bij u lease aan voor een trekker met een maandtermijn van € 2.100. Uit de cijfers blijkt een vrije kasstroom van circa € 6.000 per maand. Dat lijkt ruim. Uit de Kredietdatabank blijkt echter dat de afgelopen maanden al twee andere zakelijke kredieten zijn geregistreerd, samen goed voor ongeveer € 4.500 per maand. Na uw termijn blijft er dan een tekort over. Zonder die registratie had u dat niet gezien.

Overkreditering is niet alleen een risico voor de leasemaatschappij die als laatste financiert. Als een klant omvalt, verliezen alle leasemaatschappijen en kredietverstrekkers die aan hem hebben gefinancierd. Hoe meer financiers hun kredieten registreren, hoe completer het beeld voor iedereen.

Achterstanden in leasetermijnen: signalen en eerste stappen

Een gemiste leasetermijn is zelden toeval. Vaak gaan er signalen aan vooraf. Let vooral op:

  • termijnen die steeds later worden betaald, ook als ze uiteindelijk wel binnenkomen;
  • gestorneerde incasso’s, gevolgd door handmatige deelbetalingen;
  • verzoeken om uitstel of om de looptijd te verlengen;
  • wijzigingen in KVK-gegevens, zoals een nieuwe bestuurder of een verplaatste vestiging;
  • klachten over het object die opduiken op het moment dat de betaling uitblijft;
  • meldingen van nieuwe betalingsachterstanden bij andere schuldeisers.

Leasemaatschappijen die met automatische incasso werken, zien een storno vaak pas bij de maandafsluiting. Zorg dat een storno direct een taak oplevert voor uw debiteurenteam. Reageer op de eerste gemiste termijn, niet op de derde. Neem telefonisch contact op, vraag naar de oorzaak en leg afspraken schriftelijk vast. Bij handelstransacties loopt de wettelijke handelsrente automatisch vanaf de dag na de vervaldatum, tenzij uw contract een eigen rente bevat. De wettelijke handelsrente bedraagt sinds 1 juli 2026 10,4% per jaar; de actuele stand vindt u bij de Rijksoverheid.

Komt een betalingsregeling niet tot stand, dan volgt een schriftelijke ingebrekestelling conform de artikelen 6:81 tot en met 6:83 van het Burgerlijk Wetboek Boek 6, tenzij het contract een fatale termijn bevat.

Voorbeeldbrief bij een gemiste leasetermijn

Een korte, zakelijke brief werkt beter dan een lange juridische tekst. Een voorbeeld dat u kunt aanpassen aan uw eigen contract en voorwaarden:

Betreft: achterstand leasecontract [nummer], object [merk, type, kenteken of serienummer]

Geachte heer/mevrouw,

Volgens onze administratie zijn de leasetermijnen van [maand] en [maand] van in totaal € [bedrag] niet voldaan. Wij verzoeken u dit bedrag uiterlijk binnen tien dagen na dagtekening van deze brief over te maken op [rekeningnummer] onder vermelding van het contractnummer. Betaalt u niet binnen deze termijn, dan bent u in verzuim en zijn wij op grond van artikel [nr.] van de leasevoorwaarden gerechtigd de overeenkomst te ontbinden, het object terug te nemen en de resterende verplichtingen op te eisen. Daarnaast brengen wij rente en incassokosten in rekening. Wij behouden ons uitdrukkelijk al onze rechten voor.

Met vriendelijke groet, [naam, functie]

Controleer vooraf of uw voorwaarden de genoemde gevolgen echt mogelijk maken. Zonder contractuele afspraak over incassokosten geldt de wettelijke staffel; zie incassokosten zakelijk.

Terugname van het object en de restschuld

Omdat de leasemaatschappij in de regel juridisch eigenaar van het object blijft, kunt u het object na ontbinding van het contract terugvorderen. In de praktijk is terugname een van de lastigste stappen. Het object moet worden gevonden, opgehaald en verkocht, en de opbrengst dekt zelden de hele restschuld.

  1. Leg de grondslag vast: ontbind de overeenkomst schriftelijk volgens de voorwaarden en eis het object op.
  2. Lokaliseer het object: gebruik de gegevens uit het contract, het vestigingsadres en eventuele track-and-trace.
  3. Haal op met zorg: betreed geen terrein zonder toestemming en schakel bij weigering een advocaat of deurwaarder in.
  4. Leg de staat vast: maak foto’s en een inspectierapport bij inname.
  5. Verkoop en verreken: verkoop tegen een marktconforme prijs en verreken de opbrengst met de vordering.
  6. Vorder het restant: het tekort is een gewone vordering op de lessee en eventueel op een borg.

Bij een faillissement van de lessee kan de rechter-commissaris een afkoelingsperiode afkondigen. In die periode kunt u het object niet zonder toestemming ophalen. Neem bij faillissement direct contact op met de curator en meld uw eigendomsrecht. Leasemaatschappijen die snel en met volledige stukken (contract, serienummer, foto’s) reageren, voorkomen discussie over welk object van wie is.

Rekenvoorbeeld restschuld: een lessee stopt na twee jaar met betalen. De openstaande verplichting volgens het contract is € 38.000. Na terugname levert de verkoop van het object € 26.500 op, na aftrek van ophaal- en verkoopkosten van € 1.500 blijft € 25.000 over. Het restant van € 13.000, vermeerderd met rente en kosten, blijft een vordering op de lessee. Is die niet te verhalen, dan wordt de borgtocht van de bestuurder belangrijk.

Actuele faillissementen ziet u in de categorie faillissementen.

Objectfraude: hoe leasemaatschappijen worden misleid

Fraude met leaseobjecten volgt vaak herkenbare patronen, en fraudeurs proberen het vaak bij meerdere leasemaatschappijen tegelijk. Een fraudeur leaset een object met de bedoeling het direct door te verkopen, te verhuren aan derden of naar het buitenland te brengen. Soms worden voor één object bij meerdere leasemaatschappijen tegelijk contracten afgesloten, met vervalste offertes of facturen van een leverancier die niet bestaat.

PatroonSignaalMaatregel
Recent opgerichte onderneming met hoge aanvraagWeinig historie, spoed, ruime aanbetaling in contantenExtra verificatie, kortere looptijd, borgtocht
Dubbele financiering van één objectOfferte zonder duidelijke leverancier, onbekend serienummerLeverancier zelf bellen, object en serienummer fysiek controleren
Doorverkoop na leveringEerste termijn betaald, daarna stilteSnel opvolgen, object lokaliseren, aangifte
Katvanger als bestuurderBestuurder zonder ervaring, vaak wisselende functiesKVK-historie bestuurder nagaan, persoonlijk gesprek

Controleer bij twijfel ook de Fraudedatabank. Daarin staan debiteuren met een patroon van afnemen zonder te betalen. Blijkt dat u niet de enige gedupeerde bent, dan kan STZB u met toestemming van alle betrokkenen in contact brengen met andere gedupeerde deelnemers, bijvoorbeeld voor een gezamenlijke aangifte.

Lessees volgen tijdens de looptijd

Een acceptatie is een momentopname. Voor leasemaatschappijen met een grote portefeuille is het ondoenlijk om iedere lessee periodiek handmatig te controleren. De Bedrijfsmonitor van STZB lost dat op: u plaatst uw lessees in de monitor en krijgt een melding zodra er bij STZB een nieuwe registratie over een van hen binnenkomt.

Zo hoort u eerder dat een klant ook bij andere schuldeisers achterloopt, vaak nog voordat uw eigen termijn wordt gemist. Dat geeft u tijd om contact op te nemen, de situatie te bespreken of afspraken te maken over aanvullende zekerheid. Leasemaatschappijen die alleen naar hun eigen betalingshistorie kijken, zien een probleem pas als het al bij hen is aangekomen. Een praktische indeling is om lessees met de hoogste restschuld en lessees in sectoren met smalle marges als eerste te monitoren.

Contractvoorwaarden die leasemaatschappijen beschermen

Veel problemen bij terugname en incasso zijn terug te voeren op onduidelijke contracten. Leasemaatschappijen die hun voorwaarden scherp hebben, staan bij een geschil of faillissement sterker. Belangrijke onderdelen zijn:

  • Eigendom en gebruik: een expliciete bepaling dat het object eigendom blijft van de leasemaatschappij, met een verbod op doorverkoop, verpanding, onderverhuur en verplaatsing naar het buitenland zonder toestemming.
  • Verzuim en opeisbaarheid: wanneer de lessee in verzuim is en wanneer de resterende termijnen direct opeisbaar worden.
  • Ontbinding en terugname: het recht om het object op te halen en de plicht van de lessee om daaraan mee te werken.
  • Rente en kosten: een contractuele rente en een afspraak over incassokosten. Zonder afspraak geldt bij handelstransacties de wettelijke regeling.
  • Informatieplicht: de plicht van de lessee om wijzigingen in de onderneming, schade of beslag direct te melden.
  • Zekerheden: borgtocht of hoofdelijke medeaansprakelijkheid van de bestuurder, vooral bij jonge ondernemingen.

Laat voorwaarden en modelcontracten periodiek toetsen door een advocaat. Wetgeving en rechtspraak veranderen, en een clausule die tien jaar geleden volstond, doet dat nu misschien niet meer.

Leasemaatschappijen: contractvoorwaarden die leasemaatschappijen beschermen
Contractvoorwaarden die leasemaatschappijen beschermen in één oogopslag.

Hoe STZB leasemaatschappijen ondersteunt

STZB beheert sinds 2015 een register van zakelijke betalingsachterstanden. Voor leasemaatschappijen sluiten de diensten aan op de hele levenscyclus van een contract:

  • Bij acceptatie: een kredietcheck op betalingsachterstanden en een raadpleging van de Kredietdatabank voor lopende zakelijke kredieten.
  • Tijdens de looptijd: de Bedrijfsmonitor signaleert nieuwe registraties.
  • Bij achterstand: u meldt een onbetwiste, opeisbare vordering in de Achterstandendatabank. STZB verifieert de melding en de lessee krijgt eerst een vooraankondiging met een termijn om te betalen of bezwaar te maken. Na betaling of een regeling wordt de registratie verwijderd.
  • Bij fraude: de Fraudedatabank en contact met andere gedupeerden.
  • Bij faillissement: via steunvordering zoeken komt u in contact met andere schuldeisers van dezelfde debiteur.

STZB werkt met veel financiële instellingen samen; lees meer op de pagina voor kredietverstrekkers.

Leasemaatschappijen: hoe stzb leasemaatschappijen ondersteunt
Hoe STZB leasemaatschappijen ondersteunt in één oogopslag.

Checklist voor leasemaatschappijen

  • Is de lessee gecontroleerd op betalingsachterstanden en lopende zakelijke kredieten?
  • Zijn identiteit, bevoegdheid en het bestaan van het object en de leverancier geverifieerd?
  • Past de looptijd bij de economische levensduur en de waardedaling van het object?
  • Bevat het contract duidelijke afspraken over verzuim, ontbinding, terugname, rente en incassokosten?
  • Staan lessees met een grote restschuld in de Bedrijfsmonitor?
  • Wordt elke gemiste termijn binnen enkele dagen opgevolgd?
  • Weet uw team wat te doen bij een faillissement of vermoeden van fraude?

Meer over het structureel opvolgen van openstaande posten leest u op de pagina debiteurenbeheer.

Veelgestelde vragen

Waarom is kredietrisico voor leasemaatschappijen zo groot?

Omdat u het object vooraf financiert en het geld pas over jaren terugkrijgt, terwijl het object in waarde daalt. De zekerheid krimpt vaak sneller dan de vordering.

Wat is het verschil tussen financial en operational lease voor het risico?

Bij financial lease ligt het economische risico grotendeels bij de lessee. Bij operational lease draagt de leasemaatschappij ook het restwaarderisico.

Wat is de Kredietdatabank van STZB?

Een register waarin deelnemende financiële instellingen zakelijke kredieten registreren met omvang en duur. De verstrekker blijft anoniem. Het doel is overkreditering te voorkomen.

Kan ik een lessee melden die zijn termijnen niet betaalt?

Ja, als de vordering onbetwist en opeisbaar is. De lessee krijgt eerst een vooraankondiging met een termijn om te betalen of bezwaar te maken.

Mag ik een leaseobject zelf ophalen?

Als eigenaar kunt u het object na ontbinding terugvorderen, maar betreed geen terrein zonder toestemming. Schakel bij weigering een advocaat of deurwaarder in.

Wat gebeurt er met mijn object bij faillissement van de lessee?

U meldt uw eigendomsrecht bij de curator. De rechter-commissaris kan een afkoelingsperiode afkondigen waarin u het object niet zonder toestemming kunt ophalen.

Hoe herken ik objectfraude?

Let op jonge ondernemingen met spoedaanvragen, onbekende leveranciers, onduidelijke serienummers en stilte na de eerste termijn. Controleer bij twijfel de Fraudedatabank.

Kunnen leasemaatschappijen deelnemer worden van STZB?

Ja. Kredietverstrekkers, waaronder leasemaatschappijen, kunnen zich aanmelden als deelnemer en gebruikmaken van de registers en de Bedrijfsmonitor.

Lessees beter beoordelen en volgen?

Meld uw leasemaatschappij aan als deelnemer van STZB en gebruik de Kredietdatabank, de kredietcheck en de Bedrijfsmonitor.

Aanmelden als deelnemerVraag een gesprek aan

Voor leasemaatschappijen

Zie vooraf welke achterstanden en zakelijke kredieten een lessee heeft en krijg een melding bij nieuwe registraties.

Of bel: 085 – 303 47 20
Werkdagen 09.00 – 17.00 uur

English »

Blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen via onze jaarlijkse rapportages.