Storingsvrij | Systeemstatus-Register
De Autoriteit voor Zakelijke Integriteit en Transactietoezicht
Zoeken
Home / Wat is een betalingsachterstand?

Wat is een betalingsachterstand? Betekenis, oorzaken en gevolgen

Een betalingsachterstand ontstaat zodra een factuur na de vervaldatum nog niet is betaald. Lees wat een betalingsachterstand precies is, hoe die ontstaat, wat de gevolgen zijn en wat u kunt doen, als schuldeiser én als debiteur.

Een betalingsachterstand is een opeisbare vordering die na de afgesproken betalingstermijn nog niet is voldaan. Simpel gezegd: de factuur had betaald moeten zijn, maar dat is niet gebeurd. In het zakelijk verkeer komt dat veel voor. Uit het marktonderzoek van STZB blijkt dat 55% van de Nederlandse bedrijven regelmatig te maken heeft met klanten die niet of te laat betalen.

Niet iedere betalingsachterstand is een teken van onwil. Vaak zit er een administratieve fout, een geschil of een tijdelijk geldtekort achter. Op deze pagina leest u wat een betalingsachterstand precies is, wat de 5 meest voorkomende oorzaken zijn, welke gevolgen een achterstand heeft en hoe u hem oplost of voorkomt.

Betalingsachterstand: betekenis, oorzaken en gevolgen voor bedrijven
Een betalingsachterstand ontstaat als een opeisbare factuur na de vervaldatum niet is betaald.

In het kort: de betalingsachterstand

  • Een betalingsachterstand ontstaat zodra een opeisbare factuur na de vervaldatum niet is betaald.
  • Tussen bedrijven geldt zonder afspraak een betalingstermijn van 30 dagen; een langere termijn mag maximaal 60 dagen zijn.
  • De meest voorkomende oorzaken zijn betalingsonmacht, onwil, administratieve fouten, een geschil en betalingsproblemen in de keten.
  • De schuldeiser heeft recht op wettelijke handelsrente en minimaal € 40 aan incassokosten.
  • Een zakelijke betalingsachterstand kan worden geregistreerd bij STZB als de factuur minimaal 30 dagen over de vervaldatum, minimaal € 100 en onbetwist is.
  • Na betaling of een regeling wordt de registratie verwijderd.

Wat is een betalingsachterstand precies?

Een betalingsachterstand is het bedrag dat een debiteur verschuldigd is en dat hij na het verstrijken van de betalingstermijn nog niet heeft betaald. Er is sprake van een achterstand zodra de vervaldatum van de factuur is gepasseerd. Of de debiteur daarmee ook juridisch in verzuim is, hangt af van de afspraken. Bij een vaste uiterste betaaldatum is dat in de regel direct het geval; zonder vaste termijn moet de schuldeiser de debiteur eerst in gebreke stellen.

Het begrip is neutraal. Het zegt alleen dát er niet is betaald, niet waaróm. Dat maakt het verschil met het woord ‘wanbetaler’, dat een oordeel bevat over de debiteur. Lees daarover meer op onze pagina over wanbetalers.

STZB richt zich uitsluitend op zakelijke betalingsachterstanden: achterstanden tussen ondernemingen die in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel staan ingeschreven. Achterstanden van particulieren vallen buiten het register.

Wanneer ontstaat een betalingsachterstand?

Een betalingsachterstand ontstaat op de dag na de vervaldatum van de factuur. Welke termijn geldt, hangt af van wat er is afgesproken:

SituatieBetalingstermijn
Geen afspraak tussen bedrijven30 dagen na ontvangst van de factuur
Afgesproken termijn tussen bedrijvenIn de regel maximaal 60 dagen
Groot bedrijf dat een mkb-bedrijf betaaltMaximaal 30 dagen
Overheid als afnemerIn de regel maximaal 30 dagen

De actuele regels over betalingstermijnen vindt u bij de Rijksoverheid. Zet de betalingstermijn altijd duidelijk op uw offerte, opdrachtbevestiging en factuur. Dan is er geen discussie over het moment waarop een betalingsachterstand ontstaat.

Wanneer ontstaat een betalingsachterstand: betalingstermijnen
Een betalingsachterstand ontstaat op de dag na de vervaldatum.

Zakelijk of particulier: wat is het verschil?

De regels voor onbetaalde facturen verschillen sterk tussen zakelijke klanten en consumenten. Tussen bedrijven gaan de wet en de rechter ervan uit dat beide partijen professioneel zijn. De wettelijke handelsrente loopt daarom automatisch na de vervaldatum, en de incassokosten van minimaal € 40 zijn direct verschuldigd.

Bij consumenten is de bescherming groter. Voordat u incassokosten mag rekenen, moet u de consument eerst een schriftelijke aanmaning sturen met een termijn van 14 dagen om alsnog kosteloos te betalen (de zogeheten 14-dagenbrief, artikel 6:96 lid 6 Burgerlijk Wetboek). Ook is de hoogte van de incassokosten bij consumenten wettelijk begrensd. Verder geldt bij consumenten de gewone wettelijke rente, die lager is dan de handelsrente.

STZB richt zich uitsluitend op het zakelijk betalingsverkeer. Het register bevat alleen achterstanden van ondernemingen die in het Handelsregister staan, waaronder eenmanszaken en zzp’ers met een KvK-inschrijving. Achterstanden van particulieren worden niet geregistreerd.

De 5 meest voorkomende oorzaken

1. Betalingsonmacht

De debiteur wil betalen, maar heeft het geld niet. Vaak omdat zijn eigen klanten niet betalen, omdat de omzet tegenvalt of omdat er onverwachte kosten zijn. Betalingsonmacht kan tijdelijk zijn, maar ook een voorbode van een faillissement.

2. Onwil of bewust laat betalen

De debiteur kan wel betalen, maar doet het bewust zo laat mogelijk om het geld zelf langer te kunnen gebruiken. In het uiterste geval gaat het om fraude: bestellen zonder ooit van plan te zijn te betalen.

3. Administratieve fouten

De factuur is zoekgeraakt, naar het verkeerde adres gestuurd of mist gegevens zoals een inkoopnummer. Ook interne goedkeuringsprocessen bij de klant kunnen een betaling vertragen.

4. Een geschil

De klant is niet tevreden over de levering, de kwaliteit of het gefactureerde bedrag en houdt de betaling daarom (gedeeltelijk) in. In dat geval is de vordering betwist en moet het geschil eerst worden opgelost.

5. Problemen in de keten

Vooral in de bouw en de groothandel werken veel bedrijven in ketens. Betaalt de opdrachtgever niet, dan kan de hoofdaannemer zijn onderaannemers ook niet betalen. Zo kan één onbetaalde factuur een domino-effect veroorzaken.

De 5 meest voorkomende oorzaken van een betalingsachterstand
Niet iedere betalingsachterstand is een teken van onwil.

De gevolgen voor de schuldeiser

Voor de leverancier of dienstverlener die niet wordt betaald, heeft een openstaande factuur directe gevolgen:

  • Minder liquiditeit. U heeft de kosten al gemaakt, maar het geld komt niet binnen. Dat kan uw eigen betalingen onder druk zetten.
  • Extra werk en kosten. Herinneren, bellen, aanmanen en eventueel een incassobureau inschakelen kosten tijd en geld.
  • Verlies. Blijft de factuur definitief onbetaald, dan moet u het verlies terugverdienen. Bij een nettomarge van 10% is daarvoor tien keer het factuurbedrag aan extra omzet nodig.
  • Btw voorgeschoten. U heeft de btw over de factuur al afgedragen. Bij een oninbare vordering kunt u die terugvragen bij de Belastingdienst.

De gemiddelde schade door wanbetaling bedraagt volgens het marktonderzoek van STZB € 49.797 per bedrijf per jaar; bij bedrijven met meer dan 100 medewerkers € 199.381. Meer daarover leest u bij wanbetalingschade.

De gevolgen voor de debiteur

Ook voor de onderneming die te laat betaalt, kan dat vervelende gevolgen hebben:

  • Wettelijke handelsrente. Bij een handelsovereenkomst is de debiteur na de betalingstermijn zonder ingebrekestelling de wettelijke handelsrente verschuldigd (artikel 6:119a Burgerlijk Wetboek).
  • Incassokosten. Tussen bedrijven heeft de schuldeiser recht op minimaal € 40, of de hogere kosten die zijn afgesproken.
  • Registratie. Een onbetwiste zakelijke achterstand kan worden geregistreerd bij STZB. Andere leveranciers en kredietverstrekkers zien dat en kunnen hun voorwaarden aanpassen.
  • Leveringsstop. Leveranciers kunnen besluiten alleen nog tegen vooruitbetaling te leveren.
  • Gerechtelijke stappen. De schuldeiser kan een procedure starten, beslag laten leggen of, als er meer schuldeisers zijn, het faillissement aanvragen.

Daarom is het verstandig om bij betalingsproblemen altijd contact op te nemen met de schuldeiser. Een betalingsregeling is vrijwel altijd beter dan niets doen.

Oplossen als schuldeiser: 6 stappen

  1. Herinnering. Stuur direct na de vervaldatum een vriendelijke herinnering met de factuur als bijlage.
  2. Contact. Bel de debiteur na ongeveer twee weken. Vraag naar de reden van de vertraging.
  3. Aanmaning. Stuur een schriftelijke aanmaning met een laatste termijn, de wettelijke handelsrente en de incassokosten.
  4. Melden bij STZB. Is de factuur minimaal 30 dagen over de vervaldatum, minimaal € 100 en onbetwist, dan kunt u de achterstand als deelnemer melden. De debiteur krijgt eerst een vooraankondiging en 14 dagen om te betalen. Lees hoe u een wanbetaler meldt.
  5. Incasso of procedure. Schakel een incassobureau of deurwaarder in als de debiteur blijft weigeren.
  6. Faillissementsaanvraag. Betaalt de debiteur ook anderen niet, dan kunt u met een steunvordering het faillissement aanvragen.

De registratie bij STZB blijkt in de praktijk effectief: in 2025 werd 86,9% van de aangemelde facturen na registratie alsnog betaald, waarvan 81,3% binnen 14 dagen.

Een betalingsachterstand oplossen als schuldeiser in 6 stappen
Van herinnering tot faillissementsaanvraag.

Oplossen als debiteur

Heeft uw onderneming een betalingsachterstand, of heeft u een vooraankondiging van STZB ontvangen? Dan kunt u registratie voorkomen of beëindigen:

  • Betaal de factuur, inclusief eventuele rente en kosten.
  • Tref een betalingsregeling met de schuldeiser. Leg de afspraken schriftelijk vast.
  • Maak bezwaar als u het niet eens bent met de vordering. Neem eerst contact op met de schuldeiser; komt u er niet uit, dan behandelt STZB het bezwaar.

Meer informatie vindt u op de pagina’s registratie voorkomen, sta ik geregistreerd?, oneens met een registratie en registratie beëindigen. Na betaling verwijdert de schuldeiser de registratie; dat kan tot 30 dagen duren.

Zo voorkomt u problemen: 6 maatregelen

Voorkomen is beter dan genezen. Met deze maatregelen verkleint u de kans op onbetaalde facturen aanzienlijk:

  1. Kredietcheck vooraf. Controleer in het register van STZB of een nieuwe klant achterstanden heeft bij anderen. Zie kredietcheck bedrijf.
  2. Duidelijke afspraken. Leg betalingstermijn, rente, incassokosten en eigendomsvoorbehoud vast in uw algemene voorwaarden.
  3. Correct factureren. Factureer direct na levering, met alle gegevens die de klant nodig heeft.
  4. Aanbetaling. Vraag bij grote opdrachten of nieuwe klanten een aanbetaling.
  5. Monitoring. Volg uw klanten met de Bedrijfsmonitor, zodat u direct weet als zij elders achterstanden krijgen.
  6. Snel handelen. Uit de cijfers van STZB blijkt dat achterstanden die binnen 45 dagen na de factuurdatum worden aangepakt, het vaakst snel worden opgelost.

Rekenvoorbeeld: rente en incassokosten

Hoeveel kost te laat betalen de debiteur? Een rekenvoorbeeld met een fictief rentepercentage:

OnderdeelBedrag
Factuurbedrag€ 10.000
Dagen na de vervaldatum60
Wettelijke handelsrente (voorbeeld: 10% per jaar)10.000 × 10% × 60/365 ≈ € 164
Incassokosten (minimaal)€ 40
Totaal verschuldigd≈ € 10.204

Het werkelijke percentage van de wettelijke handelsrente wordt halfjaarlijks vastgesteld; de actuele percentages vindt u bij de Rijksoverheid. Heeft u in uw algemene voorwaarden een hogere vergoeding voor incassokosten afgesproken, dan kunt u die in rekening brengen, mits die redelijk is.

Voor de schuldeiser maken deze bedragen het verlies zelden goed. Rente en kosten moeten immers ook worden betaald, en een debiteur die de hoofdsom niet kan voldoen, betaalt de rente meestal ook niet. Het belangrijkste blijft daarom: voorkomen en snel handelen.

Signalen dat een klant in de problemen raakt

Een openstaande factuur komt zelden uit het niets. Vaak zijn er vooraf signalen dat een klant financieel onder druk staat. Let bijvoorbeeld op:

  • betalingen die steeds iets later binnenkomen dan voorheen;
  • deelbetalingen zonder duidelijke afspraak;
  • verzoeken om uitstel of een langere betalingstermijn;
  • klachten over leveringen die pas worden gemeld als de factuur vervalt;
  • een administratie die slecht bereikbaar is of steeds wisselende contactpersonen;
  • nieuws over het verlies van een grote klant, ontslagen of een verhuizing naar een kleiner pand.

Ziet u een of meer van deze signalen, bespreek het dan met de klant en pas zo nodig uw voorwaarden aan. Met de Bedrijfsmonitor van STZB krijgt u bovendien een objectief signaal zodra de klant bij een andere leverancier een achterstand krijgt.

Wat als de klant failliet gaat?

Gaat een debiteur failliet, dan kunt u uw vordering niet meer rechtstreeks bij de onderneming innen. Een curator neemt het beheer over en verdeelt de opbrengst van de bezittingen over de schuldeisers. Wat u kunt doen:

  1. Dien uw vordering in bij de curator. De gegevens van de curator vindt u in het Centraal Insolventieregister en op onze pagina faillissementen.
  2. Beroep u op uw eigendomsvoorbehoud als u goederen heeft geleverd die nog niet zijn betaald.
  3. Vraag de btw terug over de onbetaalde factuur.

Concurrente schuldeisers, zoals de meeste leveranciers, ontvangen bij een faillissement vaak maar een klein deel van hun vordering, of niets. Dat maakt preventie en vroegtijdig ingrijpen des te belangrijker.

De cijfers van STZB

Uit onderzoek en registraties van STZBUitkomst
Bedrijven die regelmatig last hebben van wanbetaling55%
Ondernemers die geen kredietcheck doen bij een nieuwe klant56%
Gemiddelde schade per bedrijf per jaar€ 49.797
Aangemelde facturen die in 2025 na registratie zijn betaald86,9%
Opgelost binnen 14 dagen na registratie (2025)81,3%
Nog niet opgelost (2025)7,7%

Bekijk alle cijfers op de pagina feiten en cijfers en in het marktonderzoek.

Betalingsachterstand, wanbetaling en betalingsonmacht

In de praktijk worden deze begrippen vaak door elkaar gebruikt. Toch is er een verschil:

BegripBetekenis
BetalingsachterstandNeutraal: een opeisbare factuur is na de vervaldatum niet betaald.
WanbetalingHet niet nakomen van betalingsverplichtingen, vaak met een negatieve bijklank van onwil.
BetalingsonmachtDe debiteur wil wel betalen, maar kan het niet.
BetalingsonwilDe debiteur kan wel betalen, maar doet het niet.

Het onderscheid is belangrijk voor de aanpak. Bij betalingsonmacht is een regeling vaak de beste oplossing; bij onwil is een consequente, stevige aanpak nodig. Meer begrippen vindt u in ons lexicon.

Is registratie toegestaan?

Ja, mits de belangen van de debiteur goed worden bewaakt. De voorzieningenrechter in Amsterdam heeft geoordeeld dat registratie van betalingsachterstanden niet onrechtmatig is als het gaat om onbetwiste vorderingen, de debiteur vooraf een termijn krijgt om te betalen of bezwaar te maken, en de beheerder bij bezwaar zelf onderzoek doet. STZB werkt op die manier en biedt daarnaast beroep bij een onafhankelijke geschillencommissie. Gegevens worden verwerkt volgens de AVG; zie onze privacyverklaring.

Veelgestelde vragen

Wat is een betalingsachterstand?

Een betalingsachterstand is een opeisbare factuur die na het verstrijken van de afgesproken betalingstermijn nog niet is betaald.

Wanneer ontstaat een betalingsachterstand?

Op de dag na de vervaldatum van de factuur. Tussen bedrijven geldt zonder afspraak een betalingstermijn van 30 dagen.

Wat zijn de gevolgen van een betalingsachterstand?

De debiteur kan wettelijke handelsrente en incassokosten verschuldigd zijn, kan worden geregistreerd en loopt het risico op een leveringsstop of gerechtelijke stappen.

Hoeveel incassokosten mag ik rekenen bij een zakelijke betalingsachterstand?

Tussen bedrijven heeft u recht op minimaal € 40 aan incassokosten, of de hogere kosten die u met de klant heeft afgesproken.

Kan een betalingsachterstand worden geregistreerd?

Ja. Een zakelijke betalingsachterstand kan bij STZB worden geregistreerd als de factuur minimaal 30 dagen over de vervaldatum, minimaal € 100 en onbetwist is. De debiteur krijgt eerst 14 dagen om te betalen.

Hoe lang blijft een betalingsachterstand geregistreerd?

Niet langer dan nodig. Na betaling of een betalingsregeling wordt de registratie verwijderd; dat kan tot 30 dagen duren.

Geldt hetzelfde voor particuliere klanten?

Nee. Bij consumenten moet u eerst een 14-dagenbrief sturen voordat u incassokosten mag rekenen, en geldt de gewone wettelijke rente. STZB registreert alleen zakelijke achterstanden.

Wat kan ik doen als ik een betalingsachterstand heb?

Betaal de factuur of tref een betalingsregeling met de schuldeiser. Bent u het niet eens met de vordering, neem dan contact op met de schuldeiser en maak zo nodig bezwaar.

Wat is het verschil tussen een betalingsachterstand en wanbetaling?

Een betalingsachterstand is neutraal: er is niet op tijd betaald. Wanbetaling heeft vaak een negatieve bijklank van onwil.

Een betalingsachterstand melden of voorkomen?

Meld uw organisatie aan als deelnemer van STZB. Check klanten vooraf, meld onbetaalde facturen en word gewaarschuwd bij nieuwe achterstanden.

Aanmelden als deelnemerVraag een gesprek aan

Uw factuur alsnog betaald?

In 2025 werd 86,9% van de facturen die bij STZB werden aangemeld, na registratie alsnog betaald.

Of bel: 085 – 303 47 20
Werkdagen 09.00 – 17.00 uur

English »

Blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen via onze jaarlijkse rapportages.